عزيز الله بيات

544

تاريخ تطبيقى ايران با كشورهاى جهان ( فارسى )

مكزيك : رئيس جمهور اين‌زمان مكزيك ، يورفيريو اياس است ( 1876 - 1911 م . ) ونزوئلا : رئيس جمهور اين‌زمان ونزوئلا ، سيپريانوكاسترو است ( 1858 - 1924 م . ) محمد على شاه ( 1324 - 1327 ه . ق . ) ( 1906 - 1909 م . ) بعد از مرگ مظفر الدين شاه ، فرزندش محمد على به سلطنت رسيد . وى قبل از برگزارى مراسم تاجگذارى تشريفاتى در مجلس شوراى ملى سوگند ياد كرد كه اساس مشروطيت ايران را از هرنظر محترم بداند ، ليكن كمى بعد ، گذشت زمان بىايمانى او را ثابت كرد . تحت تأثير گفته‌هاى چند تن از دشمنان سرسخت مشروطيت ايران از جمله لياخوف روسى فرمانده قزاقخانه و امير بهادر وزير دربار قرار گرفت و براى ريشه‌كن كردن اساس مشروطيت و تجديد دوران حكومت استبدادى ، ميرزا على اصغر خان امين السلطان را به صدارت خويش برگزيد . صدر اعظم باز هم بر آن شد كه از دولت روسيه قرض ديگرى بگيرد ، اما اين‌بار با مخالفت وكلاى تندرو مجلس روبرو شد و در سال 1325 هجرى هنگامى كه از مجلس شوراى ملى خارج مىشد ، به دست عباس آقا كه از فدائيان مشروطه‌خواه بود ، كشته شد . بعد از قتل امين السلطان ميرزا احمد خان منير السلطنه به مقام رياست وزرا منصوب شد اما كابينه وى به سرعت ساقط شد و ناصر الملك همدانى جانشين وى شد و چون مسؤوليت وزارت دارائى را هم برعهده گرفت و در تعديل هزينه‌هاى بيهوده كوشيد ، مورد عداوت شاه قرار گرفت . شاه بر خلاف نظر نمايندگان مجلس شوراى ملى دستور توقيف وزيران كابينه او را صادر و خود وى را نيز به اروپا تبعيد كرد . محمد على شاه در اين‌زمان مصمم شد كه يكباره اساس مشروطيت را براندازد ، ليكن به سبب بيدارى مردم نقشه شوم او عملى نشد . ناچار با نمايندگان مجلس كنار آمد و باز هم سوگند ياد كرد كه در تقويت اساس مشروطيت بكوشد . در اواخر سال 1326 هجرى به دليل سوء قصدى كه به جان شاه شد ، بيش از پيش به اوضاع بدبين شد و در صدد تغيير وضع مملكت و تعطيل مجلس و برانداختن اساس مشروطيت برآمد . وى براى رسيدن به اين هدف از تهران خارج شد و در باغشاه اقامت گزيد و به فرمان او حكومت نظامى اعلام شد و لياخوف مجلس را به توپ بست .